Çocuklarda ve Yetişkinlerde Burun Tıkanıklıkları

Çocuklarda ve Yetişkinlerde Burun Tıkanıklıkları

Burun; üst solunum yolunun başlangıç noktasıdır. Koku alma ve fonasyon fonksiyonunun yanında, havanın nemlendirilmesi, vücut ısısına getirilmesi ve filtre edilmesi gibi çok önemli fizyolojik işlevleri de vardır. Bu işlevleri burun içerisinde bulunan üst, orta ve alt konka dediğimiz ve kanlanma yönünden oldukça zengin olan normal anatomik yapılar sayesinde yerine getirir.

Burun tıkanıklığı koku almayı engellediği zaman gaz sızıntısı, kokuşmuş yiyecek gibi tehlikeli durumlara maruz kalma riski vardır. Daha önemlisi koku alma bozukluğu soğuk algınlığı gibi basit olaylara bağlı olabileceği gibi daha ciddi bazı rahatsızlıklara da bağlı olabilir ve bir erken uyarı sistemidir.

Burun yüzümüzde en çok dikkati çeken organlarımızdan bir tanesidir. Yapısal özellikleri insandan insana değişikliler gösterebilir. Irktan ırka da bariz yapısal değişiklikleri vardır.

Burun tıkanıklıkları oldukça sık gördüğümüz hasta şikâyetlerinden birisidir. Kısa süreli olabilir, uzun zamandan beri mevcut olabilir, konjenital olabilir. Kısa süreli burun tıkanıklıklarının bir önemi olmasa da, uzun sürmesi bazı ciddi sorunları beraberinde getirebilir. Burun tıkanıklığı nedenleri:

  • Yapısal nedenler,
  • Enfeksiyonlar,
  • Alerjiler,
  • İyi huylu veya kötü huylu tümörler,
  • Burun travmaları, olarak incelemeliyiz.

Yapısal nedenler: Septum adını verdiğimiz burun orta bölmesinin bir tarafa doğru veya bazen de iki tarafa doğru eğrilikleri. Septum deviyasyonu dediğimiz bu durumun tedavisi cerrahidir. Yapısal nedenlerden bir diğeri valv yetmezliği dediğimiz burun kanatlarında bulunan kıkırdakların yetersiz olması ve nefes alırken her iki kanadın içeri doğru çekilmesidir. Bu olay da konjenital olabileceği gibi bazı burun ameliyatlarından sonra da ortaya çıkabilmektedir.

Çocuklardaki burun tıkanıklıkları çok basit nedenlere bağlı olabileceği gibi çok daha ciddi nedenlerden de olabilir. Yapısal bozukluklardan en önemlisi koanal atrezi denilen burun arka deliklerinin doğuştan kapalı olmasıdır. Bu durum acil ameliyatı gerektirir. Koanal atrezi canlı doğumların 8000 de 1 inde görülür, genellikle tek taraflıdır ve sağ tarafta daha sıktır. Kesin oluş sebebi bilinmemektedir. Çevresel ve genetik etkenler rol oynar. Tanı çocuk doğar doğmaz burundan sokulan ince bir sonda ile burun içi aspire edilirken sondanın takılması ile konur. Tek taraflı olanlar gözden kaçabilir fakat iki taraflı burun arka deliği kapalı ise çocukta morarma ve beslenme zorluğu ortaya çıkar. Tedavi cerrahidir ve bir an önce yapılmalıdır. Çocuklarda en sık gördüğümüz burun tıkanıklığı nedeni burun akıntılarıdır. Bebeklerde huzursuzluğa yol açar. Tedavi akıntının temizlenip burun pasajının rahatlatılmasıdır. Buhar, serum fizyolojikli burun damlaları ve çeşitli burun içi aspirasyon aletleri bize yardımcı olur. Çocuklarda görülen bir diğer burun tıkanıklığı nedeni geniz eti denilen üst solunum yollarının bademciklere yardımcı koruyucularıdır, en sık rastlanan burun tıkanıklığı nedenidir. Orta kulak problemlerine ve sinüzite sebep olabilir. Böyle bir probleme sebep olmaya başladığı taktirde ameliyatla temizlenmesi gerekir. Geniz etleri nadiren erişkin kişilerde de görülebilir, gene tedavisi cerrahidir.

Enfeksiyonlar: Basit nezle, rinovirus adlı bir virüs enfeksiyonudur, rinovirüslerin 100 e yakın tipi vardır, soğuk algınlığı da denir. Dünyanın her yerinde, her zaman görülebilir. Çoğu zaman tedaviye ihtiyaç duyulmaz, ihtiyaç duyulsa bile semptomlara yönelik yapılacak basit bir tedavi yeterlidir. Bulaşıcıdır, el ve burun yoluyla bulaşır. Korunmak için kalabalık alanlardan uzak durmak, sık sık suya sabuna dokunmak ( el yıkamak ), her karşılaşmada yanaktan da olsa öpüşmemek gerekir. Rinosinüzit, yüz sinüslerinin ve burnun içini döşeyen mukozanın enflamasyonudur*. Bu bir enfeksiyondur. Bazen basit nezleyi takiben, bazen de başka mikroplar vasıtası ile olabilir. *Enflamasyon dediğimiz burun içini döşeyen mukozanın şişmesi ve kızarmasıdır. Yeni başlayan rinosinüzitlerde semptomatik tedavi yeterlidir.

Alerjiler: Alerjik nezle, alerjiye neden olabilecek maddelerin burun mukozası ile temas etmesi sonucunda ortaya çıkan burun kaşıntısı, burun tıkanıklığı, burun akıntısı, hapşırma ile seyreden bir rahatsızlıktır. Burun konkalarının büyümesine sebep olduğu için tıkanıklık yapar. Alerjiyi en fazla taklit eden rahatsızlık vazomotor rinit veya idiyopatik rinit dediğimiz alerji testleri negatif olan burun eti şişmesidir. Nedeni çok çeşitlidir. Stres, kullanılan bazı ilaçlar, bazı endokrin bozukluklar, kimyasal etkenler bu nedenler arasında sayılabilir. Burun mukozasını sulayan kan damarlarının sinirsel refleks bozukluğu olrak tanımlanır. Bir çok ilaç da vazomotor rinit benzeri burun içi şişmelere sebebiyet verebilir. Aspirin, oral kontraseptifler, bazı kalp ve tansiyon ilaçları burun tıkanıklığına neden olabilmektedir. Rinitis medikamentoza diye adlandırdığımız bir rahatsızlık daha vardır ki bunun nedeni bazı burun damlalarının çok uzun süreli kullanılmasıdır. Mukozalarda atrofi ve rebound bir konjesyona neden olurlar.

Bazı yiyecekler ve alkollü içecekler burun içi reaksiyonlara neden olup burun tıkanıklığı yapabilirler.

İyi huylu, kötü huylu burun tümörleri: Bu gurup içerisinde en sık rastladığımız nazal polipozisdir. Burun içi polipleri alerjik rinosinüzitlerde ve uzun süren bakteriyel veya fungal sinüzitlerde görülebilir. Birçok çevresel ve genetik faktörler bu poliplerin oluşmasında rol alır. Basit burun muayenesi ile görülebilir, bazense nazal endoskopi yolu ile görülebilir. Açık gri renkli, armut şeklinde yumuşak hareketli kitlelerdir. Bunların tedavisi cerrahidir. Burada ayırıcı tanı olarak dikkat edilmesi gereken ensefalosel, meningosel dediğimiz beyin dokusunun beyin zarı ile beraber veya beyin zarının tek başına bir boşluk bulup burun içerisine çıkması olgusuna dikkat edilmesi gerekir. Bunun için cerrahi müdahaleden önce mutlaka radyolojik bir çalışma yapılmalıdır.

Burun tıkanıklıklarının bir diğer önemli nedeni de burun içi yabancı cisimlerdir. Çocuklarda ve akıl hastalarında görülebilir. Çıkartılması için genel anestezi gerekebilir.


Sizi Arayalım


Burun eti olan hastalarda burun tıkanıklığı oluşur. Burunlarından rahat nefes alamazlar, ağızlarından nefes alırlar ve horlama şikayetine sebep olur. Burun etleri büyük olduğu için burun içerisinde alerji ve sinüzit gibi bir takım hastalıklar ortaya çıkar.
Deviasyon genellikle doğumsaldır. Eğer hasta burnunu bir yere vurup kırmadıysa ya da burnuna sert bir darbe almadıysa deviasyonların hepsi doğumsaldır. Yani uzmanlar genellikle bu durumu anatomik ve genetik bir durum olarak belirlemektedir.
Burun estetiği ameliyatları anatomik deformasyon veya travmalar sonucunda oluşan burun eğriliklerinin düzeltilmesi için yapılan operasyonlardır. Hem sağlık hem de görünüm açısından burun estetiği ameliyatları ülkemizde oldukça fazla talep görmektedir.
Horlama ve uyku-apne sendromu, sıkça karşılaşılan ciddi bir sağlık sorunudur. Horlama, solunum yollarındaki hava geçiş alanının yeterli açıklıkta olmadığını gösteren bir durumdur. Yetişkinlerin yaklaşık %10 ila %30'unda horlama görülür.
Baş dönmesi olarak tanımlanan Vertigo, aslında sadece sıradan baş dönmesi olarak algılanmamalıdır. Vertigo, kişinin yaşam kalitesini düşürecek ve özellikle hareket etmesi ile birlikte etrafında olan her şeyin dönmesine neden olacaktır.
Tinnitusun kendine özgü kısa bir tarifi yoktur. Bir semptomdur. Tinnituslu hastalar bu sesi kulakta zil çalması, fısıltı, cırcır böceği sesi, fabrika gürültüsü, elektrik süpürgesinin sesi ve bunun gibi çok değişik sesler tarzında tanımlarlar.
Uyku Apnesi, genellikle solunum yolunu açık tutan kasların uykuda gevşemesi ile birlikte üst solunum yolunda çıkan daralma nedeniyle gerçekleşmektedir. Kişiye oldukça rahatsızlık veren bir durumdur ve uykusuzluğa bağlı rahatsızlıklara yol açmaktadır.
Çok küçük mikroplarla oluşan ve en sık görülen kış hastalığıdır.Yaklaşık 200çeşit virüs,bu hastalığa neden olur. Nezle diye adlandırılan hastalık da bu gruptadır.Mikrop, vücudunuza girdikten birkaç gün sonra hastalık belirtileri başlar
Sinüzit oldukça sık görülen, hayat kalitesini önemli derecede etkileyen ve birçok ülkede büyük ekonomik yüke neden olan bir hastalıktır. Sinüsler burun çevresinde oldukları için paranazal sinüsler diye adlandırılır.
Disfonia, ses organlarının patolojisi sonucu ortaya çıkan fonasyon bozukluğudur. Afonia dediğimiz, bazen sesin tamamen kısıldığı durumlara da rastlanır. Disfonia, vokal organın patolojisine göre organik ve fonksiyonel olarak değerlendirilir.
Migren çoğunlukla ataklar halinde gelen bir baş ağrısı tipidir. Kadınlarda erkeklerden daha fazla görülür. (Kadın/erkek oranı 3/2 veya 3/1) Her yaşta başlayabilir. 15-55 yaşları arasında görülür.ilk atak genellikle ergenlik çağlarında olur.
Vertigo, Latince kökenli bir kelime olup dönmek manasına gelmektedir. Kısaca vücudun denge sistemlerinden yanlış uyaranlar gelmesi, veya doğru uyaranların yanlış algılanmasıyla ortaya çıkan dengesizlik halidir.
Gürültüyü kısaca tanımlamak istersek hoşa gitmeyen, istenmeyen, kişiyi rahatsız eden seslere verilen bir isimdir diyebiliriz. Ses ölçülebilir bir kavramdır ve kişiden kişiye değişim göstermez gürültü ise kişiden kişiye değişebilir.
Son zamanlarda grip salgınlarının başladığına dair yazılar okumaktayız. Bilhassa Avrupa'da bir kaç ülkede görülmüş ve ülkeler arası dolaşımının son derece yüksek olması nedeniyle de grip salgını ülkemizin kapılarına da dayanmıştır.
Bu günlerde ülkemizin birçok yerinde domuz gribi vakaları görülmeye başladı. Gün olmuyor ki, falanca hastanede grip vakası görüldü, domuz gribinden ölenler var, bu nedenle hastanede karantina uygulanmaya başladı haberleri almayalım.
Galata Tıp Merkezi

info@galatatip.com.tr

En Üst .